Памёр наш зямляк - знакаміты паэт Аўром Суцкевер

Аўрам Суцкевер - лаўрэат прэміі Ізраіля і чалавек, якога называлі жывой легендай. Нарадзіўся ў 1913 годзе ў Смаргоні. Вершы пачаў пісаць у 13-гадовым узросце - спачатку на іўрыце, пасля на ідыш.

У час Другой сусветнай вайны Суцкевер трапіў у Віленскае гета. Аўром сам капаў сабе магілу і яго расстралялі, але ён выжыў.

Менавіта ў гета ён арганізаваў першую выставу тады 10-гадовага, а цяпер вядомага на ўвесь свет, мастака Самюэля Бака, якому усяляк дапамагаў, здабываў алоўкі і іншае.

У 1943 годзе паэт становіцца адным з галоўных лідэраў антынацысцкага супраціву. Яго вядомасць перасягае граніцы, і пасля некалькіх няўдалых спроб, савецкі ваенны самалёт перасякае лінію фронту і прызямляецца ў варожым тыле, каб перавезці яго ў Маскву. Там яго чакаюць Ілля Эрэнбург і Барыс Пастарнак.

Перад яўрэйскім антыфашысцкім камітэтам ён расказвае аб паўстаннях у гэта Варшавы і Вільні.

Інтэлектуалы запрашаюць яго застацца ў СССР, паэты захопленыя яго паэзіяй, яму нават прапаноўваюць Сталінскую прэмію, але Аўром Суцкевер адмаўляецца ад усяго і вырашае, што яго месца ў супраціўленні.

Калі закончылася вайна, Суцкевер стаў адным з ключавых сведак на Нюрнбергскім працэсе, і пасля, у 1947 годзе, напярэдадні з’яўлення дзяржавы Ізраіль, ён пераязджае ў Палесціну.

Усе свае вядомыя творы – у асноўным на тэму Галакосту – Суцкевер пісаў на ідыш, таму што верыў ў магчымасць адраджэння гэтай мовы. Лаўрэат шматлікіх прэмій, ён да канца свайго доўгага і багатага жыцця жыў у Тэль-Авіве.

Больш пра яго жыццё і творчасць можна даведацца тут.

Аддзел інфармацыі "РГ" паводле агенцтва "Курсор".